Hypofyse: de werking De hypofyse is een klier die gelegen is midden in het hoofd in een benige bescherming§030§ die het turkse zadel (sella turcica) heet. De zenuwen naar de ogen kruisen juist boven de hypofyse. De klier speelt een belangrijke rol bij de regulatie van de groei en ontwikkeling§030§ stofwisseling en voortplanting. De hypofyse hangt als §010§een zakje§010§ onder aan de hersenen. De hypofyse produceert: 1. prolactine (melkklierhormoon) 2. groeihormoon§030§ een hormoon dat de groei reguleert en voor onderhoud en energie zorgt. 3. ACTH§030§ het hormoon dat de cortisolproductie in de bijnier bestuurt 4. TSH§030§ dat de schildklier aanstuurt in de aanmaak van schildklierhormoon 5. en LH (luteiniserend hormoon) en FSH (follikel-stimulerend hormoon)§030§ welke samen de eisprong reguleren en de productie van oestrogeen en progesteron bij vrouwen§030§ en de zaadproductie en testosteronaanmaak bij mannen. Het groeihormoon is voor ons de belangrijkste. Het hoogtepunt van de productie van groeihormoon wordt bereikt tijdens de pubertijd. In die periode produceert de hypofyse met golfbewegingen groeihormoon (HGH van Human Growth Hormone) gedurende dag en nacht. Vooral gedurende de nacht is de hypofyse actief§030§ en dan met name gedurende de diepe slaap. Maar bij pubers is het een komen en gaan van HGH. Gedurende de dag wordt vooral HGH afgegeven tussen de maaltijden door. Honger is een natuurlijke stimulans voor de afgifte van HGH. Vanaf ongeveer het 18de levensjaar is het skelet qua lengte volgroeid en wordt HGH gebruikt voor het continu onderhouden van het gehele lichaam. Na het 18e levensjaar loopt de productie van HGH langzaam terug. Het wordt gemiddeld ongeveer 14% per 10 jaar minder. Bij intensieve sporters loopt het langzamer terug§030§ bij mensen die weinig bewegen§030§ roken en overgewicht hebben loopt het juist sneller terug. Er ontstaat een sluimerend tekort aan HGH. In het begin zien we daar weinig van maar zo rond het dertigste levensjaar beginnen we het te merken. Het wordt dan bijvoorbeeld moeilijker om het juiste gewicht vast te houden. We krijgen meer vet en raken spiermassa kwijt. Ook herstellen we langzamer van inspanningen en loopt het energieniveau terug. We worden gevoeliger voor ziektes§030§ raken souplesse kwijt§030§ worden wat stressgevoeliger en langzaam maar zeker wordt het moeilijker om ons te concentreren en begint het geheugen minder scherp te worden. De eerste rimpels beginnen te komen§030§ het haar wordt dunner en de eerste beginnen grijs te verkleuren. Dit alles is een reactie op het minder functioneren van het besturingsmechanisme van het lichaam. De hypothalamus (zie tekening) geeft de hypofyse opdracht tot het afgeven van HGH. Dit gebeurt door een groeihormoonstimulerend hormoon (het zogenaamde Somatotrofin. Als er genoeg HGH in het lichaam is vrijgekomen§030§ dan geeft de hypothalamus een groeihormoonremmend hormoon af (somatostatin). Dit systeem wordt door allerlei invloeden positief of (meestal) negatief beïnvloed waardoor de veroudering langzamer of sneller gaat plaatsvinden. Een verhoogde productie van sexhormonen (door testikels en ovarium)§030§ training§030§ emotioneel welbevinden en een goed dieet verhogen de afgifte van HGH. Overgewicht§030§ te veel stress§030§ te weinig slaap en te veel vet eten remt de afgifte van HGH. In response op het vrijkomen van HGH gebeuren er allerlei reacties in het lichaam. Een van de belangrijkste is wel de reactie van de lever die IGF-1 aanmaakt. IGF-1 staat voor (Insuline like Growth Factors-1 (Insuline achtige groeifactoren). Het IGF-1 zorgt er nu voor dat het lichaam herstel en onderhoud gaat plegen. Het moge duidelijk zijn; hoe meer IGF-1 hoe meer herstel en onderhoud§030§ dus hoe minder verouderingsverschijnselen. Deze laatste zijn namelijk een teken van achterstallig onderhoud. Het lichaam heeft de potentie om ongeveer 120 jaar te kunnen worden§030§ maar haalt dit niet omdat we te veel problemen krijgen die we niet meer kunnen overmeesteren. Die problemen ontstaan door allerlei factoren zoals een te lage kwaliteit voedsel§030§ luchtvervuiling§030§ maar ook te veel stress en werkdruk. Door te veel stress en werkdruk maken de bijnieren te veel cortisone (stress hormoon) aan. Dat is nadelig voor de HGH-productie. Als dit lang aanhoudt kan er bijvoorbeeld een maagzweer ontstaan omdat de maagwand niet goed wordt onderhouden. Als het spijsverteringssysteem minder goed gaat werken en wij in al die stress ook nog niet goed eten komt het lichaam al gauw voedingstoffen tekort. Daardoor gaat het lichaam nog slechter werken zodat we in een negatieve spiraal komen die steeds lastiger te doorbreken is. Het is van groot belang om voor de juiste voeding te zorgen§030§ aangevuld met wat voedingssupplementen. Dat voorkomt schade en achteruitgang aan het lichaam (zie ook hoofdstuk voeding). Daarnaast kan de hypofyse wel wat steun gebruiken. De hypofyse kan namelijk worden gestimuleerd om meer HGH af te geven. Gedurende de nacht produceert de hypofyse nog wel een redelijke hoeveelheid. Vanaf ongeveer het 25ste levensjaar produceren we overdag geen HGH meer.